Marmaris'in en güzel gezi yerleri içinde yer alan Amos Antik kenti, Marmaris'in güneyinde yer alır. Günümüze yalnızca birkaç kalıntısı ulaşabilmiştir.
Marmaris`in en güzel gezi yerleri içinde yer alan Amos Antik kenti, Marmaris`in güneyinde yer alır. Günümüze yalnızca birkaç kalıntısı ulaşabilmiştir.
Tiyatro, tapınak ve bir takım heykellerden oluşan Amos`ta yer alan en ilginç buluntular, MÖ 200 tarihlerine ait kira sözleşmeleridir.
Antik Amos harabelerine Kumlubük koyunun kuzeybatısından, dik sahilin güneyindeki Asarcık denilen tepeden ulaşmak mümkündür. Amos, bir tepe üstünde yer alan tiyatro, tapınak ve bazı heykel kaidelerden oluşur.
Amos'un çevresi aynı dönemden kalma bir surla çevrilidir. Rodos karşı yakasındaki üç tiyatrodan ikincisi olan Amos tiyatrosu bugün oldukça iyi durumdadır. Oturma yerleri, yan duvar ve sahne evinin üç odasını ayırt etmek mümkündür. Prof. E. Bean bölgede yaptığı kazılarda (1948) İ.Ö 200 civarına ait üç ayrı kira sözleşmesinin koşullarını ele alan dört yazıt parçasını ortaya çıkardı.
AMOS ANTİK KENTİ TURİZME KAZANDIRILIYOR
Marmaris'e 20 km uzaklıkta bulunan Amos Antik kentinin turizme kazandırılması için Marmaris Ticaret Odası, Muğla Üniversitesi ve Müze ortak bir calışma içine girdi.
Marmaris tarihi çok eskilere dayanan bir yerleşim olmasına karşın bugüne kadar kimse civardaki antik kentlerin ismini duymadı. Bu antik yerleşimleri ortaya çıkaracak bir araştırma da desteklenmedi. Bu sene Marmaris Ticaret Odası bu bölgedeki kültür envanterinin çıkarılmasıyla ilgili sponsor olarak Muğla Üniversitesi ve Müze ile ortak bir calışma içine girdi.
Marmaris civarındaki önemli bir antik dönem yerleşim olan Amos'un çevre düzenleme çalışmaları için kollar sıvandı ve çalışmalar başladı.
Marmaris Ticaret Odası'nın Amos Antik kenti ve yapılan çalışmalarla ilgili açıklaması şöyle:
Marmaris e 20 km uzaklıkta bulunan Turunç Beldesi sınırları içinde yer alan Amos, beldenin merkezinden yaklaşık 10 dakika uzaklıkta, Kumlubük yolu üzerinde yer almakta. Biraz dikkatlice bakarsanız ağacın gölgesinde saklanan bilgilendirme tabelasını görebilirsiniz.
Karia (Karya) Uygarlığının yerleşim yerlerinden biri olan Amos kenti Rodos Birliğini oluşturan önemli ilçelerden biri olma özelliğini de taşımaktadır. Karia, Dalaman Çayı, Denizli ve Menderes üçgeni içinde kurulmuştur ve İyonya, Frigya ve Likyalılar ile komşudur. Herodot a göre, Karialılar ın ismi efsanevi kurucu kralları Kar dan türemiştir. Dilbilim araştırmaları Karia dilinin, komşu Lidya ve Likya dilleri gibi, Anadolu nun bir yerli dili, Luvi dili olduğunun kanıtlarını ortaya koymuştur. Bizzat Karialılar ın Anadolu nun yerlileri olduğu inancını taşıdıkları yine Herodot tarafından bildirilmekte, Homeros da, İlyada Destanı nda, sonradan bir İyonya kenti haline gelen Milet in (Miletos; Balat) Troya Savaşları zamanında bir Karia kenti olduğunu belirtmektedir.
Çok verimli bir alan üzerine kurulmuş olan Karia, zeytin, incir ve bağlar ülkesi olarak tanınmaktaydı. Amos un kurulu olduğu alan da bu floraya sahip.
Zorlu bir yürüyüşten sonra ulaşılan Amos, Asarcık Tepesi nin üzerine kurulmuş. 1948 yılında George Ewart Bean tarafından yapılan kazılarda ortaya çıkarılan M.Ö. 2. yüzyıla ait kira sözleşmeleri Amos un 2200 yıllık bir geçmişi olduğunu göstermektedir.
Akropolis (surlarla çevrili yukarı şehir) olduğu düşünülen Asarcık tepesinin etrafı sıralı polygonal (çok köşeli) teknikte inşa edilmiş Erken Helenistik Döneme ait bir sur ile çevrilidir. Kuzeyde bir kapısı olan sur, kulelerle desteklenmiştir. Yaklaşık 3-4 metreye kadar korunduğu belirtilmektedir. M.Ö. 2. yüzyıldan beri ayakta duran bu muazzam surlar o kadar belirgin ki 500 metre gerideki yüksek kayalığın üzerinden net bir şekilde görebiliyorsunuz.
Tiyatro, akropolisin kuzeydoğu yamacındadır. Boyutları açısından küçük olan yapı iyi korunmuştur. Caveanın (tiyatroda seyircilerin oturduğu kademeli bölüm) duvarları göze çarpmaktadır. Ayrıca analemma (caveayı iki yandan sınırlayan destek duvarı) yaklaşık 5 metre yüksekliğinde ve belirgindir.
Orkhestrada (bir tiyatroda koro için ayrılmış dans alanı) iki parça halinde sunak üzerinde Dionysos a kurban sunulma sahnesinin tasviri vardır. Bu durum kentin bağcılık ve şarap konusunda kendini geliştirdiğini ifade etmektedir. Üç bölüme ayrılmış sahne binasının temelleri günümüze kalabilmiştir.
Bilge Umar, yaptığı araştırmalar sonucunda Amos un Helen dilinde “Ana Tanrıça Tapınağı '' anlamına geldiğini belirtmiştir. Adının anlamına yakışır bir şekilde Antik Amos Kentinde, günümüze kadar bazı parçalarını koruyarak gelen bir tapınak mevcuttur. Bean e göre tapınak akropolisin batı ucunda yer alır. Templum in antis planlı olan yapı, yaklaşık 13 metre uzunluğundadır. Bean in akropolisin kuzey yamacındaki küçük bir terasta bulduğu kira sözleşmelerinden Amos halkının Apollon a “Apollon Samnaios '' olarak ibadet ettikleri anlaşılmaktadır.
Dionysos ve Apollon, karşıt iki kültü temsil etse de bu durum Amos un tipik bir Karia kenti olduğunu göstermektedir. Güney Ege ye yaklaşık M.Ö. 11. yüzyılda yerleşen Karialılar, bu bölgeye birkaç yüzyıl sonra gelen Yunan medeniyeti ile yakın sosyo-kültürel ilişkiler kurmuşlar ve birbirlerini etkilemişlerdir. Amos un önemi de burada ortaya çıkmaktadır.
Yüzyıllardan beri uluslararası kültürel diyaloğun merkezi konumunda olan Amos, Marmaris e uluslararası alanda büyük bir kaynak sunmaktadır. Bu durum Amos konusundaki çabalarının da asıl nedenini oluşturmaktadır.
Kültürel bir miras olan, Marmaris e kimliğini kazandıracak bu antik kentte ilk yüzey kazısının 1948 de yapılmış olması, bu kazıların devamının gelmemesi, yerleşkeye ait envanterin eksikliği Marmaris Ticaret Odası nı sorumluluk bilinci çerçevesinde harekete geçirmiştir. Kültür ve Tabiat Varlıklarıyla İlgili Olarak Yapılacak Araştırma, Sondaj ve Kazılar Hakkında Yönetmelik gereğince müzelerin kazı yapma yetkisi kaldırılmıştır. Kültür ve tabiat varlıklarının ortaya çıkarılması için kazı yapmaya yetkili kişiler ilgili bilim dallarında uzmanlaşmış; bir üniversite veya yüksek okulun öğretim üyesi olmaları ve bu alanda yayınlanmış eserlerinin bulunması şartı getirilmiştir. Ayrıca yetkili kişinin tek bir kazı hakkı bulunmaktadır. Bu değişiklik nedeniyle Marmaris Ticaret Odası konusunda uzman akademisyenler ve bilimsel kuruluşlarla fikir alış verişinde bulunmak üzere çalışmalar yürütmektedir.
Ayrıca bu projelerin finansal desteğinin sağlanması ve dünyaya duyurulması için AB kültürel miras konulu fonları da takip edilmektedir. Hiç kuşkusuz bu süreçte edinilecek uluslararası öneme sahip bir ortak Marmaris için önemli kapıları da açacaktır.
Çalışmalar Odamızın gazetesi ve internet adresi vasıtasıyla vatandaşlarımıza iletilecektir.
Bu haber 945 defa okunmuştur.
